twitter_bwfacebook_bwmyspaceyoutube_bwwebsite_bw

agso_logoHoe valt te verklaren dat Antwerp Gipsy-Ska Orkestra in heel Europa, van het zuiden tot de Balkan, een spoor van verschroeide podia, verwonderde puristen en murw gedanste menigtes trekt? Omdat deze ex-illegale globetrotters hun clash van brandend passionele gipsy en gezwinde ska pimpen met trashy blazers en vette beats, misschien? Van hun tweede cd I Lumia Mo Kher - Servisch Romani voor: De Wereld Is Mijn Huis - spat de energie, ambitie en goesting. Zo origineel en wervelend klonk gipsy-ska nog nooit!

I Lumia Mo Kher markeert de nieuwe koers die Antwerp Gipsy-Ska Orkestra vaart. “Na een aantal jaren aftasten en experimenteren, hebben we nu onze sound gevonden”, legt gitarist Mukti Gabriels uit. “OpTuttilegal, ons debuut uit 2007, klonken we nog vrij akoestisch en introvert. Daarmee konden deejays niet veel. In de nieuwe cd zit meer dynamiek en klinken de balkan beats, loops en samples wat steviger door.”
Nochtans bleef Tuttilegal uit 2007 niet bepaald onopgemerkt. Het album kwam in de Duitse Radio College charts binnen op 2 - geprangd tussen Oasis en Metallica! - en leverde de groep jubelende recensies en optredens in heel Europa op. Prompt was Antwerp Gipsy-Ska Orkestra overal een graag geziene festivalact.
De ontstaansgeschiedenis van dit collectief verklaart de ongewone crossover van stijlen. Oorspronkelijk was Antwerp Gipsy-Ska Orkestra een intercontinentale familie, met wortels in België, Servië, Chili en Argentinië. Leden waren of zijn actief in talloze andere configuraties, waaronder Ambrassband, Donkey Diesel, Murga Armada, Gregor Terror & The Calypso Gigolos, Nathan Daems Quintet, Laïs, Belgian Asociality en Think Of One.
“Mukti en ik speelden voordien in een ska-punkgroep”, schetst zanger Gregor Engelen. “Toen die is uiteengevallen, had ik via de films van Emir Kusturica met zigeunermuziek kennisgemaakt. Daaruit is het idee gegroeid om met de combinatie van gipsy en ska te gaan experimenteren. Zo is deze sound ontstaan. Die evolueert nog constant. We noemen onszelf dan wel Antwerp Gipsy-Ska Orkestra, maar ondertussen zit in onze muziek ook drum ’n bass, samba en dubstep. In het balkan-beatsmilieu moet je constant nieuwe invalshoeken vinden om origineel te blijven.”
Antwerp Gipsy-Ska Orkestra is wel een echte live-groep. “Neem alle elektronica weg en we blijven nog overeind. Trouwens, lang niet alle nummers klinken elektronisch”, nuanceert Mukti. Trots verkondigt hij aan iedereen die het wil horen dat I Lumia Mo Kher bijdragen van enkele vermaarde zigeunermuzikanten bevat. Geen gekunstelde collaboraties, maar onvermijdelijke gevolgen van warme backstage-verbroederingen.
“Daardoor kennen wij die muzikanten persoonlijk”, benadrukt Gregor. “In Roma Project speelt KočaniOrkestar uit Macedonië mee. Marko Markovic, de zoon van de Servische trompettist Boban Markovic, doet mee op Bašalaja. Wat die mannen qua techniek kunnen, is ongelofelijk. Over Markovic zei Miles Davis ooit: ‘I didn’t know you could play the trumpet like this’. Marko Markovic is daags na zijn optreden in Antwerpen bij ons in de studio komen meespelen. Hij is een van die jonge gasten die het graaf vindt wat wij met zigeunermuziek doen. In plaats van hun traditionele muziek willen zij ook vernieuwende dingen zoals wij spelen. Zigeunermuziek is dansmuziek.”

De aanpak van Antwerp Gipsy-Ska Orkestra is avontuurlijk, uniek en grensverleggend. “We hoeven daar niet te bescheiden in te zijn”, vindt Mukti. “Iedereen denkt dat elke kruisbestuiving ondertussen is gebeurd, maar in dit milieu zijn wij echt wel grondleggers en pioniers die met deze stijl iets nieuw doen.”
Ter illustratie haalt Gregor graag Roma Project aan. “Dat is Romani gipsy-hiphop, geïnspireerd door Gipsy.cz, de groep die door Tsjechië werd afgevaardigd voor het Eurovisiesongfestival. Zo groeide bij ons het idee om een gipsy-nummer met een hiphopbeat te maken. De ritmes hebben muzikanten van KočaniOrkestar met hun baritontuba’s ingespeeld. Echte crossover, dus. Telkens wanneer we dat live spelen, wordt het publiek gek.”
Begeeft Antwerp Gipsy-Ska Orkestra zich met die crossover op glad ijs? So what? De toekomst is aan de durvers. Gewapend met een onwrikbare live-reputatie heeft de groep zich zelfs al in het hol van de leeuw gewaagd. Antwerp Gipsy-Ska Orkestra was de jongste jaren onder meer te gast op het International Romani Art Festival in Roemenië. Op het prestigieuze Sziget Festival in Boedapest zette de groep zowaar de Roma-tent op stelten, als enige niet-Oost-Europese act tussen vermaarde traditionele zigeunerorkesten.
“Wij geven een positieve wending aan gipsy- en Roma-muziek, kwam de chef van een oud Bulgaars zigeunerorkest ons op Sziget na afloop zeggen. In hun land worden zij op straat aangevallen en gediscrimineerd. Wij genieten hun respect, door de manier waarop wij met hun muziek omgaan. Voor Kerta Mange, ons eerbetoon aan de overleden zigeunerzanger Šaban Bajramović, moesten we toestemming vragen. Als zijn erfgenamen hadden geoordeeld dat onze versie zuigt, konden we het vergeten. Wel, het nummer mocht op de plaat.”
Door zijn présence en looks wordt Gregor niet zelden voor een authentieke Roma aanzien. Wat daartoe bijdraagt, is dat hij zich in een handvol lokale zigeunertalen uitdrukt. “Geleerd uit een woordenboek Engels-Roma. Dat boeit mij. Servisch Romani vind ik de mooiste taal om in te zingen. De klank van die taal is zo muzikaal. Daarnaast bedien ik me ook van het Italiaans, Frans, Engels en Antwerps. In één taal zingen, is saai en oninteressant.”
“Voor Antwerp Gipsy-Ska Orkestra is dat ook superlogisch”, stipt Mukti aan.”Onze muziek is eveneens een amalgaam; diverse talen maken het helemaal fris en uniek.”
Gregor erkent wel dat hij niet al die talen tot op de komma beheerst. “Ik weet wat ik zing, maar Romani spreken is heel moeilijk. Dat is bijna geheimtaal waarvan zigeuners liever niet hebben dat je ze doorgrondt. Ik laat mijn teksten door hen vertalen en mijn uitspraak toets ik af bij de familie van onze toetsenist, Suki. Als die verstaat wat ik zing, ben ik tevreden.”

Voor de wervelwind die Antwerp Gipsy-Ska Orkestra is, herzien zelfs de zuurste puristen hun mening. Wie toch zou aarzelen, wordt door de energieke aanpak van de groep over de streep getrokken. “Vroeger droegen we een rode hanenkam en speelden we punk. Wel, punk en gipsy zijn hetzelfde”, poneert Gregor. “In Antwerp Gipsy-Ska Orkestra klopt een je m’en fou-hart met een gipsy-punkattitude. I Lumia Mo Kherbevat vervormde gitaren en nummers waarop je kunt headbangen.”
“A la Truko, onze bewerking van een nummer van Taraf de Haïdouks en Kočani Orkestar, is een clash van blazers, gitaren en drum ‘n bass-ritmes. Voor mij is dat punk; daarop kun je pogoën. No Disco Boy is een parodie op commerciële gipsy-acts. Ons kan je van alles verwijten, maar niet dat we wussies zijn. Wij komen wel van ergens en hebben een attitude.”
Niet voor niets citeert de groep in No Disco Boy de punkveteranen van Disorder (“Fuck your nationality / Smash it to the walls / Boundaries and barriers are the cause of all the wars”) en grindcore-legende Napalm Death (“Multinational corporation / Genocide of the starving nations / That’s right we don’t want no more”). “Dat zijn zware referenties naar onze helden uit de late jaren tachtig en vroege jaren negentig. Fuck alles!”, verduidelijkt Gregor. “Maar we generen ons niet om ook een simpel liefdesliedje te brengen.”, vult Mukti aan.

Om de juiste klank voor I Lumia Mo Kher  te verkrijgen, ging de groep in zee met de internationaal vermaarde sound engineer/producer Michael Zimmerling. “Wij zijn een heel dynamische groep. Daarom wilden we een producer die ons ook zo kon laten klinken. Out of the box denken was de boodschap. Michael Zimmerling was de vaste sound engineer van Simply Red en heeft gewerkt aan platen van oa Depeche Mode, Sigue Sigue Sputnik, Nina Hagen en Einstürzende Neubauten. Onze plaat is hij in Antwerpen met moderne technieken komen opnemen, om ze daarna in Londen analoog te mixen. Een producer is bij voorkeur een sound creator met een visie. Zimmerling was de perfecte man voor onze plaat. Door zijn ervaring voelt hij hoe belangrijk de klank van drums is. Zo is onze plaat nog dansbaarder en explosiever geworden.”
Geen betere vlag die deze lading dekt dan I Lumia Mo Kher  (The World Is My House) . Die titel is geen loos statement maar een warme mededeling. “Wij zijn, al dan niet met de groep, aanhoudend onderweg. Op een moment zaten we allen in een andere uithoek; Argentinië, Nieuw-Zeeland, Italië,… Als er aan globalisering iets goed is, is het wel dat grenzen vervagen. De wereld is letterlijk ons huis, net zoals dat voor zigeuners is.”
Het zegt meteen veel over de groeiende ambities van Antwerp Gipsy-Ska Orkestra. “We willen over de hele wereld spelen”, stelt Mukti. “Mensen willen ons ook overal, blijkt uit aanvragen van organisatoren in Moldavië, Rusland, Mongolië, Turkije, Japan, Canada, Mexico,… Helaas is dat logistiek lang niet altijd realistisch. We hopen dat met deze plaat te overbruggen.” “Meestal krijg ik goed nieuws als ik op het toilet zit”, zegt Gregor. “Ondertussen heb ik geleerd om lang genoeg te blijven zitten.”

komende shows:


Published in Artists
© 2009 Boombax | site by Joomla webdesign